Bezpartyjni Radni Rybnika: budżet miasta jest legalny, ale nieodpowiedzialny finansowo

Nie milkną echa czwartkowej dyskusji nad budżetem stolicy naszego regionu. Po opublikowaniu stanowiska radnych Prawa i Sprawiedliwości, przedstawiamy stanowisko Klubu Bezpartyjnych Radnych Rybnika w sprawie projektu budżetu Rybnika na rok 2026

Bezpartyjni Radni podkreślają, że ich sprzeciw wobec budżetu nie ma charakteru politycznego ani emocjonalnego. Jak zaznaczają, stanowisko klubu wynika z analizy danych finansowych, porównania z poprzednimi latami oraz troski o długofalową stabilność miasta. W ich ocenie pozytywna opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej potwierdza jedynie zgodność projektu z prawem, a nie jego bezpieczeństwo i odpowiedzialność finansową.

Radni wskazują m.in. na rekordowy deficyt, systemowe zadłużanie miasta, brak realnej strategii wychodzenia z długu oraz przerzucanie konsekwencji obecnych decyzji na przyszłe kadencje i mieszkańców. Z tych powodów Klub Bezpartyjnych Radnych Rybnika zapowiada głosowanie przeciwko projektowi budżetu na 2026 rok.

Pełne stanowisko Klubu Bezpartyjnych Radnych Rybnika:

W imieniu Klubu Bezpartyjnych Radnych Rybnika przedstawiamy „esencję”/ ”klu” stanowisko wobec projektu budżetu Miasta Rybnika na 2026 rok.

Na wstępie musimy zaznaczyć, że nie jest to stanowisko ani polityczne, ani specjalnie emocjonalne, ani oparte na chęci krytyki dla samej krytyki. Jest to stanowisko odpowiedzialne, wynikające z analizy liczb, trendów finansowych, porównania z budżetem na rok 2025 oraz z troski o długofalową stabilność finansową naszego miasta.

Już na wstępie chcemy jasno powiedzieć: pozytywna opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej nie oznacza, że budżet jest dobry dla Rybnika.

Oznacza jedynie, że jest on zgodny z przepisami prawa. A to są dwie zupełnie różne rzeczy.

I. Budżet legalny to nie to samo, co budżet odpowiedzialny

RIO:

• pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu na 2026 rok,
• pozytywnie oceniła możliwość sfinansowania deficytu,
• pozytywnie zaopiniowała Wieloletnią Prognozę Finansową do 2051 roku.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach jasno wskazuje jednak, że:

• nie ocenia celowości wydatków,
• nie ocenia priorytetów rozwojowych miasta,
• nie bierze odpowiedzialności politycznej i społecznej za skutki tego budżetu.

Tę odpowiedzialność ponosimy my – Rada Miasta Rybnika.

Porównywanie RIO do lekarza jest błędem. RIO sprawdza zgodność budżetu z przepisami, a nie zdrowie finansowe miasta. Tak jak dobra morfologia nie gwarantuje zdrowia, tak pozytywna opinia RIO nie oznacza dobrego budżetu.

I z tej perspektywy, jako radni niezależni, nie możemy przejść obojętnie wobec:

• kolejnego rekordowego deficytu,
• dalszego systemowego zadłużania miasta,
• braku realnego planu wychodzenia z zadłużenia,
• oraz przesuwania kosztów dzisiejszych decyzji na przyszłe kadencje i przyszłych mieszkańców.

II. Deficyt – problem, który przestaje być wyjątkiem, a staje się normą

Projekt budżetu na 2026 rok zakłada:

• dochody: 1 597 923 585,63 zł (1mld 597mln 923tyś 585zł i 63 gr)
• wydatki: 1 856 612 651,91 zł
• deficyt: 258 689 066,28 zł (258 mln 689 tyś 66zł i 28gr)

To nie jest deficyt incydentalny. To deficyt s y s t e m o w y.

Dla porównania:

• budżet na 2025 rok również był budżetem deficytowym,

w poprzednich latach deficyt tłumaczono:

• pandemią,
• kryzysem energetycznym,
• inflacją,
• sytuacją geopolityczną.

Dziś te argumenty nie mogą już usprawiedliwiać wszystkiego.

Bo jeśli:

• w 2024 roku był deficyt,
• w 2025 roku był deficyt,
• w 2026 roku planujemy kolejny, jeszcze większy deficyt, to znaczy, że miasto nie wychodzi z kryzysu finansowego, tylko utrwala model życia na kredyt.

III. Kredyt jako główne źródło „rozwoju”

Deficyt w 2026 roku ma zostać pokryty niemal w całości:

• kredytami – 258,58 mln zł,
• symbolicznymi spłatami wcześniej udzielonych pożyczek – 107 tys. zł.

Oznacza to jedno:

👉 niemal każda większa inwestycja w 2026 roku będzie realizowana na kredyt.

Szanowni Państwo, to nie jest już:

• wsparcie rozwoju,
• to nie jest już wykorzystanie dźwigni finansowej,
• to nie jest już czasowe zwiększenie zadłużenia.

To jest stały mechanizm finansowania miasta długiem.

IV. Wydatki bieżące rosną szybciej niż bezpieczeństwo finansowe

Zwracamy uwagę na bardzo niepokojący trend:

• wydatki bieżące w 2026 roku wynoszą ponad 1 mld 305 mln zł,
• są tylko nieznacznie niższe od dochodów bieżących – przypomnę (przeszło) 1mld 331 mln

Formalnie spełniamy art. 242 ustawy o finansach publicznych. Ale rezerwa bezpieczeństwa jest coraz cieńsza.

Co to oznacza w praktyce?

• każda nieprzewidziana sytuacja,
• każdy spadek dochodów,
• każdy wzrost kosztów energii, usług, wynagrodzeń ➡️ będzie skutkował kolejnym kredytem albo cięciami w usługach dla mieszkańców.

V. Wieloletnia Prognoza Finansowa – legalna, ale bardzo ryzykowna

Wieloletnia Prognoza Finansowado roku 2051:

• zakłada utrzymanie zdolności kredytowej,
• zakłada spełnianie wskaźnika z art. 243,
• opiera się jednak na bardzo optymistycznych założeniach makroekonomicznych.

Pytamy:

• a co jeśli dochody PIT nie wzrosną zgodnie z prognozą?
• a co jeśli koszty obsługi długu wzrosną szybciej?
• a co jeśli pojawią się nowe obowiązki nakładane na samorządy?

WPF nie jest gwarancją bezpieczeństwa. Jest scenariuszem, który może się nie sprawdzić.

VI. Brak realnej strategii wychodzenia z zadłużenia

W projekcie budżetu na 2026 rok nie widzimy:

• programu redukcji zadłużenia,
• harmonogramu obniżania deficytu,
• planu odbudowy nadwyżki operacyjnej.

Widzimy natomiast:

• kontynuację tego samego modelu,
• przenoszenie problemu na kolejne lata,
• nadzieję, że „jakoś to będzie”.

To nie jest zarządzanie finansami miasta, to jest administrowanie długiem.

VII. Mieszkańcy zapłacą – tylko nie dziś

Ten budżet:

• nie podnosi dziś drastycznie podatków, ZGODA
• nie ogranicza dziś znacząco usług, ZGODA
• daje wrażenie stabilności. Również ZGODA

Ale:

• dług trzeba będzie spłacić,
• odsetki już dziś obciążają budżet,
• przyszłe rady miasta będą miały coraz mniejsze pole manewru.

To jest odkładanie rachunku na później.

VIII. Apel

Panie Prezydencie, Pani Skarbnik, Wysoka Rado, apelujemy:

• o refleksję,
• apelujemy o zmianę filozofii finansowania miasta,
• apelujemy o rozpoczęcie realnej debaty o ograniczeniu deficytu,
• apelujemy o większą ostrożność i odpowiedzialność.

Konkludując: budujmy wspólny, stabilny i bezpieczny finansowo Rybnik !

Nie możemy powielać, zgodnego dla wielu szanownych radnych hasła z ubiegłorocznej debaty budżetowej, cyt.” Albo ryzykujemy i liczymy na sukces, albo stagnacja”

Przecież Rybnik zasługuje na:

• stabilny budżet,
• Rybnik zasługuje na bezpieczne finanse,
• Rybnik zasługuje na rozwój oparty na realnych możliwościach, a nie na długu.

IX. Dlaczego głosujemy przeciw

Reasumując, merytorycznie argumentując: Projekt budżetu Miasta Rybnika na 2026 rok:

1. Utrwala model stałego, „ambitnego”, „odważnego”, „ryzykownego” zadłużania miasta,
2. Zakłada rekordowy deficyt bez planu jego redukcji,
3. Opiera się na optymistycznych założeniach długoterminowych,
4. Ogranicza przyszłą samodzielność finansową Rybnika,
5. Przenosi ciężar decyzji na kolejne kadencje i mieszkańców.

Klub Bezpartyjnych Radnych Rybnika w osobach radnych Mirosława Małka, Krzysztofa Kazka i Damiana Twardawy jako jedyna, konstruktywna, merytoryczna i prawdziwa opozycja w tym mieście będzie głosował przeciw projektowi budżetu na 2026 rok.