Kto zdobędzie mandaty w okręgu rybnickim? KO może wygrać, ale prawica rośnie w siłę

Wybory parlamentarne dokładnie za dwanaście miesięcy i może się okazać, że polityczna mapa okręgu rybnickiego będzie wyglądać zupełnie inaczej niż w 2023 roku
Najnowsze sondaże pokazują nie tylko prowadzenie Koalicji Obywatelskiej, ale przede wszystkim coś, czego trzy lata temu jeszcze nie było: bardzo silną Konfederację Korony Polskiej Grzegorza Brauna, która w badaniu uzyskała aż 11,4 proc. poparcia i równie mocną Konfederację Sławomira Mentzena, która ma 12,7 proc.
Co to oznacza dla Rybnika, Żor, Jastrzębia-Zdroju oraz powiatów rybnickiego, wodzisławskiego, raciborskiego i mikołowskiego? Spróbujmy przełożyć ogólnopolskie słupki na lokalną politykę.
Zacznijmy od punktu wyjścia: wybory 2023
W 2023 roku okręg nr 30 był zdecydowanie pisowski. PiS zdobył 38,06 proc. głosów i cztery mandaty. KO uzyskała 29,98 proc. i trzy mandaty. Trzecia Droga zdobyła 12,45 proc. i jeden mandat, a Konfederacja 8 proc., również wprowadzając jednego posła. Nowa Lewica otrzymała 6,84 proc. i mandatu nie zdobyła.
W praktyce dało to dziewięć mandatów:
PiS – Michał Woś, Bolesław Piecha, Paweł Jabłoński i Grzegorz Matusiak.
KO – Krzysztof Gadowski, Marek Krząkała i Gabriela Lenartowicz.
Trzecia Droga – Łukasz Osmalak.
Konfederacja – Roman Fritz.
I tutaj pojawia się zasadnicza różnica między rokiem 2023 a dzisiejszym układem.
Konfederacja i Konfederacja Korony Polskiej były wtedy jednym politycznym organizmem wyborczym. Osiem procent z 2023 roku trzeba więc dzisiaj patrzeć przez zupełnie inne okulary.
Jeżeli przyjąć wyłącznie proporcję wynikającą z obecnego sondażu, dawne 8 proc. Konfederacji musiałoby dziś zostać rozdzielone pomiędzy dwa ugrupowania. Ale obecne badanie pokazuje coś jeszcze ważniejszego: łączne poparcie obu konfederacyjnych projektów wynosi aż 24,1 proc. To trzykrotnie więcej niż wynik jednej listy w okręgu rybnickim w 2023 roku. Oczywiście nie oznacza to, że w Rybniku Konfederacja i KKP rzeczywiście dostaną po około 12 proc. To sondaż ogólnopolski, a nie badanie okręgu nr 30. Pokazuje jednak skalę potencjalnego wzrostu prawej strony.
KO: trzy mocne nazwiska i pytanie o czwartego
Koalicja Obywatelska ma w okręgu rybnickim jeden z najbardziej rozpoznawalnych lokalnych zespołów.
Krzysztof Gadowski, Marek Krząkała i Gabriela Lenartowicz to nazwiska, które wyborcy znają od lat. W 2023 roku Gadowski zdobył 36 031 głosów, Krząkała 18 605, a Lenartowicz 16 515.
To właśnie ta trójka może być największym atutem KO. Nie trzeba tutaj budować rozpoznawalności od zera. Problem zaczyna się dopiero przy pytaniu: kto miałby wziąć czwarty mandat?
Jeżeli KO rzeczywiście przesunęłaby się w okręgu w okolice 32–34 proc., czwarty mandat byłby całkiem realny. A wtedy zaczęłaby się prawdziwa walka na liście.
KO ma więc dzisiaj bardzo prosty cel: utrzymać trzy obecne mandaty i spróbować wyrwać PiS czwarty.
PiS: Michał Woś numerem jeden?
Prawo i Sprawiedliwość ma znacznie trudniejsze zadanie niż trzy lata temu.
W 2023 roku partia zdobyła tutaj ponad 145 tys. głosów. Najlepszy indywidualny wynik w całym okręgu uzyskał Michał Woś – 39 902 głosy. Drugi był Krzysztof Gadowski, a trzeci Bolesław Piecha.
Dzisiaj sytuacja personalna jest jednak inna.
Bolesław Piecha pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych polityków PiS w regionie, ale nie wiadomo jeszcze, czy w ogóle zdecyduje się na start, o czym mówił w niedawnej rozmowie z nami.
Michał Woś wyrósł natomiast na zdecydowanie najważniejszą postać lokalnego PiS. Jego wynik z 2023 roku pokazuje, że potrafi przyciągnąć głosy również poza tradycyjnym elektoratem partii. W lokalnej układance to właśnie Woś wydaje się dzisiaj naturalnym kandydatem do pozycji lidera.
Swoje ambicje ma również Andrzej Sączek. Jeżeli PiS będzie zmuszony walczyć nie o cztery, ale o dwa mandaty, kolejność na liście będzie miała gigantyczne znaczenie.
I tutaj dochodzimy do największego problemu PiS: nawet bardzo mocny wynik Michała Wosia może nie wystarczyć, aby cała lista utrzymała cztery miejsca.
Konfederacja: z jednego mandatu na dwa?
W 2023 roku Konfederacja zdobyła w okręgu 30 527 głosów, czyli 8 proc. To wystarczyło do jednego mandatu dla Romana Fritza.
Dzisiaj sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
Konfederacja Mentzena i Bosaka ma 12,7 proc. w najnowszym badaniu. W regionie coraz mocniej widoczna jest młoda generacja działaczy. Wśród nazwisk, które mogą budować lokalną markę ugrupowania, pojawiają się Jakub Gruszka, Łukasz Kolada i Hanna Boczek.
Ale jest też jeszcze jedna karta.
Z naszych informacji wynika, że w lokalnym środowisku Konfederacji pojawiła się nowa kobieca postać, która może zostać kandydatką. Na razie nie chce ujawniać nazwiska. Jeżeli rzeczywiście wystartuje i okaże się politycznie sprawna, może być to jedna z większych niespodzianek kampanii.
A właśnie takich niespodzianek potrzebuje Konfederacja, jeżeli chce z jednego mandatu przejść na dwa.
KKP: Braun może zabrać PiS-owi, ale także Konfederacji
Największym znakiem zapytania jest jednak Konfederacja Korony Polskiej.
Ogólnopolski sondaż daje partii Grzegorza Brauna 11,4 proc. To wynik, którego jeszcze niedawno nikt nie traktowałby poważnie w kontekście walki o mandaty w okręgu rybnickim. Dziś sytuacja jest inna.
I tutaj lokalny układ personalny jest bardzo ciekawy.
Jedynką z olbrzymimi szansami na mandat będzie najprawdopodobniej wiceprezes tej partii – Roman Fritz. W 2023 roku startując jeszcze z listy Konfederacji zdobył 11 089 głosów.
Ale niemałe szanse ma też Alan Szatyło – jeden z najbardziej charakterystycznych i medialnych lokalnych radnych i dyrektor rybnickiego biura poselskiego KKP. Szatyło jest już obecny w strukturach Korony, a jego aktywność w regionie jest coraz bardziej widoczna. W ostatnich dniach występował z Romanem Fritzem podczas konferencji w Rybniku.
Jeżeli Konfederacja Korony Polskiej utrzyma dwucyfrowe poparcie, pytanie nie będzie już brzmiało czy Brauniście mogą zdobyć mandat w okręgu rybnickim?, ale ilu ludzi Brauna może tutaj wejść do Sejmu?.
PSL: partia istniejąca, ale w regionie niemal niewidoczna
Największy problem ma prawdopodobnie Polskie Stronnictwo Ludowe.
W 2023 roku PSL startował tutaj wspólnie z Polską 2050 w ramach Trzeciej Drogi. Cała lista dostała 12,45 proc. i jeden mandat dla Łukasza Osmalaka.
Tyle że był to przede wszystkim sukces szyldu Trzeciej Drogi, a nie samodzielnego PSL. Na liście znalazły się zaledwie dwie osoby będące członkami PSL – Sylwia Machnik z Turza oraz Ewa Zajączkowska z Mikołowa. Machnik zdobyła 1943 głosy, Zajączkowska 795.
W lokalnej polityce PSL pozostaje więc ugrupowaniem słabo rozpoznawalnym. Ogólnopolski sondaż daje ludowcom 5,1 proc., czyli wynik na granicy bezpieczeństwa. W okręgu rybnickim samodzielny mandat PSL byłby dzisiaj dużą niespodzianką.
Lewica: próg przekroczony, mandat wciąż daleko
Podobny problem ma Lewica.
W 2023 roku zdobyła w okręgu 26 117 głosów, czyli 6,84 proc. Najlepszym kandydatem był Piotr Urbańczyk – 8126 głosów.
To wynik pozwalający być ledwo obecnym na politycznej mapie regionu i dalece niewystarczający do mandatu.
Co więcej, nawet przy obecnych 7 proc. w sondażu ogólnopolskim Lewica nie musi automatycznie zdobyć mandatu w okręgu rybnickim. Tutaj potrzebowałaby mocnego lokalnego nazwiska i przede wszystkim odzyskania wyborców, którzy w ostatnich latach przesunęli się gdzie indziej.
Dzisiaj trudno wskazać w regionie postać o sile porównywalnej z Michałem Wosiem, Krzysztofem Gadowskim czy Romanem Fritzem.
A więc kto wygra?
Jeżeli mielibyśmy dzisiaj – z dużym zastrzeżeniem – spróbować przewidzieć wynik w okręgu nr 30, najbardziej prawdopodobny wydaje się scenariusz, w którym KO staje się największą siłą, ale prawica będzie potężna.
Możliwy układ dziewięciu mandatów wygląda dziś następująco:
KO – 3 mandaty
PiS – 2 mandaty
Konfederacja – 2 mandaty
Konfederacja Korony Polskiej – 2 mandaty
Taki scenariusz był już zresztą wskazywany w lokalnych analizach opartych na wcześniejszej prognozie Onetu.
To oznaczałoby polityczne trzęsienie ziemi, bo w 2023 roku PiS miał cztery mandaty. KO – trzy. Konfederacja – jeden. Trzecia Droga – jeden.
Czyli KO zyskuje, PiS traci, a prawica – mimo podziału – może mieć łącznie nawet pięć mandatów.
Największa niewiadoma? Nie sondaż, lecz nazwiska
I właśnie dlatego dzisiaj nie warto jeszcze przywiązywać się do tabel z prognozami.
Okręg rybnicki jest specyficzny. W 2023 roku Michał Woś zdobył więcej głosów niż lider własnej listy Bolesław Piecha. Marek Krząkała, startujący z trzeciego miejsca, uzyskał więcej głosów niż druga na liście Gabriela Lenartowicz, a Roman Fritz zdołał wprowadzić Konfederację do Sejmu.
W wyborach proporcje między partiami są ważne. Ale równie ważne są nazwiska.
KO ma Gadowskiego, Krząkałę i Lenartowicz, PiS ma Wosia, a być może Piechę i Sączka. Konfederacja buduje młode zaplecze z Koladą i Boczek, a do gry może wejść jeszcze nieujawniona kobieta.
KKP ma Fritza i coraz bardziej widocznego Szatyłę. PSL i Lewica na razie szukają w regionie odpowiedzi na znacznie trudniejsze pytanie: kto ma być ich lokomotywą?
Jedno jest natomiast pewne: jeżeli dzisiejsze ogólnopolskie sondaże utrzymają się do kampanii, wybory w okręgu rybnickim będą znacznie bardziej ciekawe, niż te z 2023 roku.
Omówienie dosyć po łebkach!
Głównie z tego względu, że pominięto ekipę od Pinokia, znaczy się Morawieckiego, a ta w okręgu rybnickim (głównie w raciborskiej tajli) może mieć za sprawą posła Jabcok-Jabłońskiego poparcie odbiegające in plus od średniej krajowej tej nowej formacji starych aktorów, na tyle, że jeśli by przekroczyli próg, a myślę, że te 5-6% nachytajōm, to pewnie mandat zgarnie właśnie Jabłoński.
A PSL nigdy nie miał znaczącego poparcia na Górnym Śląsku, tak będzie i tym razem, chyba, że dogadają się z konserwatywną częścią górnośląskich regionalistów, oferując im biorące miejsca w zamian za zaangażowanie w kampanię. Wtedy np. z byłym radnym sejmiku Januszem Witą mogli by realnie zawalczyć o mandat o te 10,000 głosów na jedynkę, jeśli przekroczyli by 5% w skali kraju, choć typuję, że na te 5% ich raczej minimalnie braknie… Ale regionaliści musieli by zastrzec, że to sojusz tylko na wybory, bez wchodzenia później w konszachty z ekipą Tuska, bo sporo centroprawicowych Ślązaków nie zagłosuje ani na Tuskowców, ani na nieprzyjazną im polską bieda-prawicę, szukając z braku laku centrowych kandydatów. W wywiadzie na salonie.24 kiedyś zwrócił już uwagę na ten mechanizm exposeł od Kukiza Grzegorz Długi.
Oczywiście umysłowej lewatywie już dziękujemy – oryginalny pinokio to Tusk i to lata wcześniej gdy zwyszedł tymi 100 kłamstwami, na które nabrał ludzi. Z najciekawszych kandydatów jest zdecydowanie Pan Fritz no i Woś to standard.