Niewiadom atakuje: sprawa biogazowni w Rybniku trafiła do Kolegium w Katowicach

Do organu prowadzącego postępowanie wpłynął wniosek o wyłączenie Prezydenta Miasta Wodzisławia Śląskiego z prowadzenia sprawy dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej biogazowni w Rybniku

Jak wynika z dokumentów, 7 stycznia 2026 r. do organu prowadzącego postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej biogazowni w Rybniku-Niewiadomiu wpłynął wniosek o wyłączenie Prezydenta Miasta Wodzisławia Śląskiego. Wnioskodawcą jest Stowarzyszenie Niewiadom, reprezentowane przez radcę prawnego, którym jest dr Jakub Pokoj z kancelarii AVENTUM.

Sprawa dotyczy inwestycji pn. Zaprojektowanie i budowa instalacji do przetwarzania odpadów biodegradowalnych (biogazowni) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w Rybniku. Organ, zgodnie z art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wstrzymał się z dalszymi czynnościami procesowymi i przekazał sprawę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które podejmie decyzję w sprawie wniosku o wyłączenie.

W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie Niewiadom powołało się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wskazało cztery zasadnicze przesłanki, które – zdaniem wnioskodawcy – podważają bezstronność organu:

• interes majątkowy prezydenta związany z ewentualnym korzystnym rozstrzygnięciem sprawy,
• możliwość uzyskania korzyści politycznych w przypadku wydania decyzji pozytywnej dla inwestora,
• powiązania personalne prezydenta z podmiotem wykonującym uprawnienia właścicielskie wobec wnioskodawcy,
• toczące się postępowanie karne dotyczące niedopełnienia obowiązków służbowych (sygn. I.dz. KD-II-3742/2), zainicjowane przez Stowarzyszenie Niewiadom – stronę postępowania administracyjnego.

To właśnie ten ostatni punkt najmocniej łączy sprawę środowiskową z konfliktem, który od miesięcy narasta w Niewiadomiu. W maju 2025 r. mieszkańcy oraz Stowarzyszenie Niewiadom złożyli petycję – podpisaną przez ponad 1 000 osób – przeciwko lokalizacji biogazowni, kierując ją do organu prowadzącego postępowanie środowiskowe. Według Stowarzyszenia petycja została prawidłowo złożona zarówno formalnie, jak i adresowo, jednak – jak twierdzą – władze uznały ją za niepodlegającą rozpatrzeniu z powodu błędnej wykładni przepisów o petycjach.

Z tego powodu, w lipcu 2025 r. Stowarzyszenie zawiadomiło Prokuraturę Rejonową w Wodzisławiu Śląskim o możliwości popełnienia przez prezydenta przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. (niedopełnienie obowiązków służbowych). W uzasadnieniu zawiadomienia wskazano, że bezzasadne pozostawienie petycji bez rozpatrzenia naruszyło konstytucyjne prawa obywateli do udziału w życiu publicznym i wyrażania poglądów, a także spowodowało bezczynność organu w postępowaniu środowiskowym.

Mieszkańcy wnosili o przesłuchanie prezydenta Wodzisławia Śląskiego oraz umożliwienie pełnomocnikowi Stowarzyszenia udziału we wszystkich czynnościach w postępowaniu. Magistrat Wodzisławia Śląskiego w swoich stanowiskach utrzymywał, że działania urzędu były zgodne z prawem.

Sprawa budowy biogazowni wywołuje silne emocje wśród mieszkańców Niewiadomia. Projekt zakłada instalację do przetwarzania odpadów biodegradowalnych przy ulicy Sportowej, prowadzone przez spółkę miejską Centrum Zielonej Energii Subregionu Zachodniego. Instalacja miała być nowoczesnym rozwiązaniem w gospodarowaniu odpadami komunalnymi i źródłem energii, jednak lokalna społeczność sprzeciwia się lokalizacji inwestycji blisko domów.

Mieszkańcy wskazywali m.in. na ryzyko uciążliwości zapachowych, hałasu, obniżenia wartości nieruchomości oraz brak konsultacji społecznych na wczesnym etapie planowania. Podczas publicznych spotkań często pojawiały się twarde pytania do władz miasta, w tym także o brak reakcji prezydenta Rybnika Piotra Kuczery na obawy mieszkańców.