Sędzia z Pszowa współautorem kontrowersyjnego wyroku. Urząd musi wpisać małżeństwo jednopłciowe

To może być jeden z najgłośniejszych wyroków ostatnich miesięcy. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru aktu sporządzonego za granicą – mimo że polskie przepisy takich sytuacji nie przewidują

Sprawa dotyczyła odmowy wpisania zagranicznego aktu do polskiego rejestru stanu cywilnego. Kierownik urzędu argumentował, że byłoby to sprzeczne z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak zarówno wcześniejszy wyrok sądu, jak i decyzję urzędu. Co więcej – zobowiązał kierownika USC do dokonania wpisu w określonym terminie.

W uzasadnieniu wskazano, że nawet przepisy konstytucyjne nie mogą być interpretowane w sposób całkowicie blokujący uznanie skutków prawnych zdarzeń, które miały miejsce za granicą. Wyrok wpisuje się w szerszą linię wynikającą z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z nim państwa członkowskie mają obowiązek uznawania skutków prawnych zdarzeń zawartych legalnie w innych krajach UE.

W praktyce oznacza to, że choć polskie prawo się nie zmienia, urzędy mogą być zmuszone do uznawania dokumentów, które dotąd były odrzucane.

Jeszcze do niedawna linia orzecznicza sądów administracyjnych była znacznie bardziej restrykcyjna. W wielu przypadkach odmawiano wpisów, powołując się na sprzeczność z polskim porządkiem prawnym.

Obecny wyrok może oznaczać istotną zmianę podejścia i otworzyć drogę do kolejnych podobnych rozstrzygnięć.

W składzie orzekającym znalazł się sędzia wywodzący się z Pszowa – Leszek Kiermaszek. Jego nazwisko pojawia się w katalogu Instytutu Pamięci Narodowej, co może dodatkowo podgrzać debatę publiczną wokół tego wyroku.

Co to oznacza w praktyce?

• urzędy mogą być zobowiązane do wpisywania zagranicznych aktów, nawet jeśli są sprzeczne z polskimi przepisami,
• można spodziewać się wzrostu liczby podobnych spraw,
• napięcie między prawem krajowym a unijnym będzie narastać.

To rozstrzygnięcie może mieć konsekwencje daleko wykraczające poza jedną sprawę – i stać się początkiem kontrowersyjnych zmian w praktyce działania urzędów w całej Polsce.