100 lat temu pracę rozpoczął tow. Edward Gierek
Depesza dla Gierka z Rybnika. Sto lat od pierwszej szychty przyszłego przywódcy PRL
W archiwalnych numerach tygodnika Nowiny można znaleźć charakterystyczne dla epoki PRL depesze gratulacyjne kierowane do władz państwowych. Jedna z nich była adresowana do Edwarda Gierka, I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR, z okazji 50-lecia jego pracy w górnictwie oraz nadania mu tytułu Zasłużonego Górnika Polski Ludowej.
W krótkim tekście przedstawiciele awangardy klasy robotniczej – górnicy Rybnickiego Okręgu Węglowego składali przywódcy życzenia zdrowia i długich lat życia poświęconego bez reszty w służbie Narodu, Partii i rozwoju Socjalistycznej Ojczyzny.
Dziś taki dokument jest ciekawym świadectwem epoki – nie tylko stylu propagandy, ale też sposobu budowania wizerunku przywódców PRL jako ludzi wywodzących się z klasy robotniczej.
Górnicze początki przyszłego I sekretarza
Edward Gierek urodził się w 1913 roku w Porąbce (ob. dzielnica Sosnowca). Po śmierci ojca jego matka wyemigrowała z dziećmi do Francji. Tam, w 1926 roku, nastoletni Gierek rozpoczął pracę w kopalni w miejscowości Arenberg-Wallers. Aby zostać przyjętym do pracy, posłużył się sfałszowaną metryką, która postarzała go o rok.
Praca była bardzo ciężka – młody robotnik pracował pod ziemią jeszcze w okresie dojrzewania. Jednocześnie środowisko górnicze we Francji było miejscem jego pierwszych kontaktów z ruchem komunistycznym i działalności politycznej.
Od kopalni do polityki
Łącznie w kopalniach we Francji i Belgii Gierek przepracował kilkanaście lat. Po II wojnie światowej wrócił do Polski i rozpoczął karierę w strukturach partyjnych, która doprowadziła go na szczyt władzy w PRL.
Depesza z Rybnika i symbolika górniczego rodowodu
Depesza opublikowana w rybnickich Nowinach odwoływała się do górniczych korzeni Gierka. W latach 70. władze PRL chętnie podkreślały, że pierwszy sekretarz wywodzi się z klasy robotniczej – szczególnie z górnictwa, jednego z najważniejszych sektorów gospodarki państwa. Jubileusze takie jak 50-lecie pracy w górnictwie miały znaczenie nie tylko symboliczne, ale i propagandowe.
Dziś mija symboliczne sto lat
Skoro Gierek rozpoczął pracę w kopalni w 1926 roku, to 2026 rok przynosi symboliczne 100-lecie jego pierwszej górniczej pracy. Archiwalna depesza z Rybnika, która pół wieku temu podkreślała 50-lecie tej drogi, dziś staje się ciekawym dokumentem przypominającym historię regionu i realia propagandy w czasach PRL.
