„Dzień Ewy” w Rybniku. Tak kiedyś świętowano 8 marca w naszym regionie

8 marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Kobiet – święto, które dziś kojarzy się przede wszystkim z kwiatami, życzeniami i docenieniem roli kobiet w życiu społecznym i rodzinnym

Jego korzenie są jednak znacznie starsze i sięgają początków XX wieku. Pierwsze obchody zorganizowano w 1909 roku w Stanach Zjednoczonych, a ideą święta było upamiętnienie walki kobiet o prawa polityczne, społeczne i zawodowe. Z czasem Dzień Kobiet rozpowszechnił się w wielu krajach świata, a data 8 marca nawiązuje m.in. do protestów kobiet w Rosji i ruchu sufrażystek walczących o prawa wyborcze.

W Polsce święto zaczęło zyskiwać popularność po II wojnie światowej; szczególnie hucznie obchodzono je w czasach PRL. W zakładach pracy organizowano akademie, spotkania i wręczano symboliczne upominki – najczęściej goździki, rajstopy czy kawę. Dzień Kobiet miał być okazją do podkreślenia roli kobiet w gospodarce i życiu społecznym.

Dziś to przede wszystkim dzień życzeń i gestów sympatii. Jednak w archiwalnej prasie z naszego regionu można znaleźć ciekawe świadectwa tego, jak obchodzono go przed laty w Rybnickim Okręgu Węglowym. Co ciekawe, nazywano go wtedy także „Dniem Ewy”.

„Kwiatek dla Ewy”

W jednym z dawnych artykułów prasowych czytamy, że 8 marca był dniem, w którym kobiety spotykały się z dowodami uznania i serdeczności. Symboliczne kwiaty wręczane „Ewom” miały być wyrazem szacunku i wdzięczności od mężów, synów, braci, przyjaciół i kolegów z pracy.

Podkreślano również ogromną rolę kobiet w społeczeństwie. Zwracano uwagę, że wiele z nich łączyło pracę zawodową z działalnością społeczną i obowiązkami rodzinnymi.

Godzenie w sposób należyty wielorakich czynności i obowiązków, na które składa się praca zawodowa, społeczna oraz spełnianie roli matek i żon, nie jest prostym ani łatwym zadaniem – pisano wówczas

Bohaterki dnia codziennego

W artykule przedstawiono także sylwetki kilku kobiet pracujących w Rybniku, które miały symbolizować zaangażowanie i aktywność mieszkanek regionu.

Jedną z nich była Janina, pracująca w drukarni jako odbieraczka na maszynach typograficznych. Podkreślała, że jej praca jest ciekawa, ponieważ przez jej ręce przewijają się wciąż nowe publikacje. Mimo obowiązków zawodowych znajdowała czas na działalność społeczną i opiekę nad synem.

Z kolei Lidia, kierowniczka Klubu Międzynarodowej Książki i Prasy w Rybniku, opowiadała o satysfakcji płynącej z pracy z ludźmi. Klub odwiedzały setki osób poszukujących zagranicznej prasy, książek czy kursów językowych.

Trzecią bohaterką była Irena, kierująca rybnickim oddziałem biura podróży Orbis. Jak sama mówiła, nowa praca otworzyła przed nią „okno na szeroki świat”, a rosnącym zainteresowaniem cieszyły się wycieczki zagraniczne – zwłaszcza do krajów socjalistycznych.

Praca kobiet w Rybnickim Okręgu Węglowym

Archiwalny tekst pokazuje również, jak w tamtych latach wyglądała sytuacja zawodowa kobiet w regionie. Rybnicki Okręg Węglowy był obszarem zdominowanym przez górnictwo i przemysł ciężki, dlatego brakowało miejsc pracy dla kobiet.

Władze starały się temu przeciwdziałać. Planowano tworzenie nowych stanowisk w przemyśle spożywczym i przetwórczym – m.in. w nowoczesnym kombinacie wędliniarskim w Rybniku czy zakładach mleczarskich. Łącznie pracę miały tam znaleźć setki kobiet.

Statystyki z tamtego okresu pokazują skalę zjawiska. W regionie liczącym ponad 260 tys. mieszkańców żyło około 130 tys. kobiet, a wskaźnik ich zatrudnienia w gospodarce uspołecznionej wynosił około 46 procent. Artykuł zwracał uwagę także na trudności, z jakimi mierzyły się kobiety. Wiele z nich łączyło pracę zawodową z prowadzeniem domu i wychowaniem dzieci. Szczególnie trudne było to w przypadku pracy zmianowej.

Dlatego postulowano rozwijanie takich form zatrudnienia jak:

• praca chałupnicza,
• półetaty,
• elastyczny czas pracy.

Rozwiązania te wprowadzano, ale zainteresowanie nie zawsze było duże – głównie ze względu na niskie wynagrodzenia. I choć dziś Dzień Kobiet wygląda zupełnie inaczej niż kilkadziesiąt lat temu, jedno pozostaje niezmienne – to okazja do docenienia kobiet i ich roli w życiu społecznym, zawodowym i rodzinnym.